หลังจากเอาแถบผ้ามัดศีรษะ เลียนแบบกามิกาเซ่เตรียมพร้อมจะแปลกันชนิดถวายชีวิต (เว่อร์...) เราก็จะได้พบกับอุปสรรคนาๆประการที่จะโถมกระหน่ำเข้ามาดังต่อไปนี้...
คำแทนตัวของตัวละคร
ใครเคยเจอปัญหาข้อนี้บ้าง? ยกมือขึ้น~ - -)/
ตะน็อคเจอปัญหาข้อนี้ตั้งแต่เริ่มงานแปลเลยล่ะ เพราะไอ้คำเรียกแทนตัวเองเนี่ยโรงเรียนเค้าก็มักจะสอนเราแต่คำว่า 私 (watashi) นัยว่าเป็นคำที่กลางที่สุดและพูดแล้วไม่น่าจะทำให้ใครหมั่นไส้จนนึกอยากจะต่อยปาก แถมใช้ได้ครอบจักรวาล ผู้หญิงก็ใช้ได้ ผู้ชายก็ใช้ดี จะทอมดี้เกย์คุณประเทืองก็ใช้คำๆนี้ได้อย่างเท่าเทียม แต่ใครเลยจะรู้ว่า เพียงหยิบการ์ตูนขึ้นมา เราจะเจอสารพัดคำแทนตัวอย่างที่ไม่เคยคิดมาก่อน และบางทีก็นึกไม่ออกด้วยซิว่า คำๆนี้คือคำว่าอะไรในภาษาไทย มาลองไล่กันดูสนุกๆนะคับ
1. 私 (watashi/watakushi) เป็นทางการและสุภาพ ตอนเรียนอาจารย์เคยสอนว่า ถ้าเจอคำว่า watakushi ให้แปลว่าข้าพเจ้าโลด... เราจะเจอคุณหนูผู้เรียบร้อย หรือผู้สูงศักดิ์ในการ์ตูนแทนตัวด้วยคำนี้อยู่บ่อยๆ เจอทีไรตะน็อคปวดหัวทุกทีเพราะต้องคิดนานมากว่าจะแปลเป็นอะไร...
2. あたし(atashi) คำแทนตัวที่เด็กสาวๆชอบใช้ ถ้าคุณผู้ชายใช้คำนี้ คุณจะได้เปลี่ยนชื่อเป็นคุณประเทืองในทันใด ^^'' (ในกรณีนี้ก็จะแปลเป็น "เดี๊ยน" ได้อย่างสบายใจเช่นกัน ;P)
3. 僕 (boku) เด็กผู้ชายใช้เป็นส่วนใหญ่ และคนที่ใช้ก็มักจะเป็นเด็กหนุ่มที่ค่อนข้างเรียบร้อยซะด้วยสิ แต่คำๆนี้ก็ไม่ใช่คำที่เป็นทางการอยู่นั่นเอง และส่วนใหญ่คนที่ใช้คำๆนี้จะใช้กันจนถึงอายุประมาณ 30 กว่าๆ ฟังดูสุภาพและไม่เป็นทางการดี
4. 俺 (ore) เอกสิทธิ์สำหรับผู้ชาย ใช้ได้ตั้งแต่เด็กยันแก่ แน่นอนว่าไม่สุภาพและผู้หญิงไม่ควรใช้ สมัยเรียนไม่เคยเจอคำๆนี้ซ่อนตัวอยู่ในซอกหลืบไหนของหนังสือเลยซักนิด เจอครั้งแรกเล่นเอาเปิดดิกฯมือเป็นระวิง
5. 我(ware) ส่วนใหญ่มักจะเจอเป็นรูปที่เป็นพหูพจน์แล้ว 我々(wareware) หรือ 我ら (warera) อันนี้ตะน็อคเจอครั้งแรกในเรย์เอิร์ธมั้ง ไปซื้อฉบับญี่ปุ่นมาอ่านแล้วเจอเข้า เล่นเอาก๊งไปเหมือนกัน
6. 妾(warawa) เจอคำนี้กันมั่งมั้ยฮับ? แต่ใครที่อ่าน X ของแคลมป์คงเคยเจอแน่นอน เพราะเป็นคำที่เจ้าหญิงฮิโนโตะใช้แทนตัวเอง สมัยก่อนสาวๆจากตระกูลซามูไรจะใช้คำนี้แทนตัวกัน คนธรรมดาไม่ใช้คำๆนี้กันหรอก
7. わし (washi) คำนี้สาวๆสมัยก่อนจะใช้แทนตัวเองกับคู่สนทนาที่สนิทสนมกัน ถ้าอ่านการ์ตูนทีมีฉากแถวชานเมือง แล้วด็มีคุณยายแก่ๆอยู่ด้วยล่ะก็ เราอาจจะเจอคุณยายแทนตัวเองเวลาคุยกับลูกหลานด้วยคำๆนี้ แต่ในปัจจุบันกลายเป็นภาษาของผู้ชายที่มีอายุให้แทนตัวเองเวลาคุยกับคนที่อาวุโสเท่ากันหรือน้อยกว่าไปแล้วล่ะ คนใช้คำนี้มักจะเป็นคนแถวชานเมืองหรือไม่ก็คนคันไซเป็นส่วนใหญ่
8. わて (wate) คล้ายๆข้างบนเลย แต่คำนี้ใช้กันแถบคันไซเป็นส่วนใหญ่อ่ะนะ
9. わたい/あたい (watai/atai) คำนี้สาวๆสมัยก่อนแถบย่านร้านค้าของโตเกียวใช้กันมาก ปกติจะใช้กับคนที่สนิทกัน ปัจจุบันกลายเป็นภาษาบ้านนอกที่ไม่ค่อยมีใครใช้แล้ว
10. おら/おいら (ora/oira) สมัยก่อนสาวๆเมืองเอโดะมักจะแทนตัวด้วยคำๆนี้กัน ปัจจุบันกลายเป็นภาษาของผู้ชายแปลคล้ายๆ 俺 แต่จะให้อารมณ์เชยๆและออกบ้านนอกนิดหน่อย
11. 我が輩 (wagahai) เป็นภาษาผู้ชาย ใช้ในหมู่ซามูไรสมัยก่อน คนที่ใช้คำนี้มักจะแฝงความภาคภูมิใจในตัวเองไว้ด้วย เทียบอารมณ์กับปัจจุบันก็ประมาณคำว่า おれ様(oresama)
12. おいどん (oidon) ใช้มากแถบจังหวัดคาโกชิมะ ความหมายประมาณเดียวกับ 我が輩 (wagahai)
13. 余/予 (yo) มีความหมายประมาณเดียวกับ わたくし/われ(watakushi/ware) ยังไม่เคยเจอ แล้วก็กำลังหวังว่าอย่าให้เจอเลย (><)
โอย....แค่คำแทนตัวเองก็เมาเรียบร้อย @_@ ใครเจออะไรที่แปลกๆกว่านี้ก็เอามาแบ่งปันกันมั่งนะฮับ หรือใครมีคำแนะนำเพิ่มเติมจากที่ตะน็อคเขียนไว้ หรือเจอตรงไหนที่ตะน็อคเขียนผิดก็รบกวนบอกด้วยน๊า~
ในการแปลคำแทนตัวเองนี้ นอกจากจะแปลตามลักษณะนิสัยของตัวละครแล้วตะน็อคใช้หลักดูความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครด้วย เป็นต้นว่าเด็กผู้ชาย ปกติจะใช้แทนตัวเองด้วยคำว่า 俺 คำนี้อาจารย์เคยบอกว่าเทียบกับภาษาบ้านเราน่าจะใกล้เคียงกับคำว่า กอสระอู มากที่สุด เพราะพวกผู้ชายเวลาอยู่กับเพื่อนฝูงเฮฮาปาจิงโกะมักจะแทนตัวเองกันแบบนี้
แต่ถ้าตามความเข้าใจของตะน็อคแล้ว คำๆนี้น่าจะเบากว่าคำบ้านเรามาก เพราะเห็นเด็กผู้ชายญี่ปุ่นใช้คำนี้กับครูบาอาจารย์ตลอดจนพ่อแม่พี่น้องที่บ้านหรือคนรู้จักที่ใกล้ชิดด้วย เวลาแปลก็เลยใช้ "ฉัน" เป็นส่วนใหญ่ และถ้าคุยกับครูบางครั้งตะน็อคก็จะเปลี่ยนเป็น "ผม" ด้วยเหมือนกัน แน่นอนว่าเด็กผู้ชายบ้านเราคงไม่ค่อยมีใครแทนตัวเองในหมู่เพื่อนฝูงว่าฉันหรอกนะ ^^'' แต่ขืนใช้คำนั้นลงไปจริงๆคงมันส์พะย่ะค่ะ และขอบอกจริงๆว่าการเลือกคำแทนตัวให้ถูกต้องและเหมาะสมนั้นมีผลต่ออารมณ์ของเรื่องอย่างมากมาย
ไหนๆก็ไหนๆแล้ว....มาลองดูซักหน่อยมะ?
ขอยืมบทสนทนาจากอนิเมเรื่องกันดั้มซี้ด ซีนที่คุณหนูลักส์โผเข้าไปซบอกคิระร้องไห้ แล้วคางาริถามอัสรันอย่างเป็นห่วง....(จำบทพูดได้ไม่ถนัดนัก แต่สองคนนี่เรียกและแทนตัวกันแบบนี้อยู่แล้ว)
カガリ：おまえ...それでいいのかよ。婚約者だろう？
アスラン：元ね...オレはバカだから。
ถ้าแปลแบบปกติก็จะออกมาเป็น...
คางาริ : นาย...แบบนั้นจะดีเหรอ คู่หมั้น(นาย)ไม่ใช่เรอะ?
อัสรัน : เป็นอดีตไปแล้วล่ะ...เพราะว่าฉันมันงี่เง่า
ต่อมาลองแปลแบบยึดตำราว่า オレ=กอสะอู และ おまえ=มอสระอึงจากนี้ไปต้องขออภัยที่เข้าโหมดไม่สุภาพ พร้อมทั้งขอเรียบเรียงนิดหน่อยเพื่อความลื่นไหล แฮ่ม...
คางาริ : มึง...แบบนั้นจะดีเหรอ คู่หมั้นมึงไม่ใช่เรอะ?
อัสรัน : เป็นอดีตไปแล้วล่ะ...เพราะว่ากรูมันโง่!!!~(อ่านพร้อมใส่เสียงเอคโค่จะได้อารมณ์ยิ่งนัก ^^'' )
ทีนี้มาลองแทนค่าด้วยสรรพนามยุคบางระจัน
คางาริ : เอ็ง...แบบนั้นจะดีเหรอ คู่หมั้นเอ็งไม่ใช่เรอะ?
อัสรัน : เป็นอดีตไปแล้วล่ะ...เพราะว่าข้ามันโง่!!!~
เพื่อให้เห็นภาพชัดๆ เรามาต่อกันที่ตัวอย่างที่สอง จากกันดั้มซี้ดอีกเช่นกัน...(ขออภัยจำบทสนทนาได้แค่เรื่องเดียว ^^'')
ตอนใกล้จบซีนที่ทุกคนจะขับกันดั้มออกไปรบ อัสรันดึงคางาริเข้ามากอดหลังจากที่รู้ว่าเธอก็จะขับสไตรค์รูจออกไปรบด้วย
アスラン：お前のことは...オレが守る。
แปลปกติ
อัสรัน : ฉันจะเป็นคนปกป้องเธอเอง/เธอน่ะ....ฉันจะเป็นคนปกป้องเอง
แปลแบบยึดตำรา
อัสรัน : กุจะเป็นคนปกป้องมึงเอง/มึงน่ะ..กุจะเป็นคนปกป้องเอง
แปลแบบบางระจัน
อัสรัน : ข้าจะเป็นคนปกป้องเอ็งเอง/เอ็งน่ะ...ข้าจะเป็นคนปกป้องเอง
อ๊ากกกกกกกก!!!~ รับม่ายด้ายยยยยย!!!~ (><)
เชื่อตะน็อครึยังคับว่า การเลือกคำแทนตัวให้เหมาะสมเนี่ย มีผลกับเรื่องจริงๆนะ T_T
ปล. แฟนๆอาสึคางะอย่าเหยียบเค้าน๊า~ แค่ขอยืมมาเป็นตัวอย่างติ๊ดเดียว...
แล้วคราวหน้ามาต่อกันที่สรรพนามของคู่สนทนาคับ ^^
)
